Biuletyn Informacji Publicznej
strona główna dziś jest 7 Stycznia, 2013 r, imieniny obchodzą: Lucjan, Julian, Teodor
Warto wiedzieć
Aktualności
Przetargi
Oferty inwestycyjne
Kronika
Publikacje UG Przasnysz
Urząd
Urząd Gminy
Władze
Ogłoszenia
Gmina
Położenie
Historia
Gospodarka
Dane demograficzne
Oświata i kultura
Agroturystyka
Realizowane projekty
Projekty z RPO WM
Projekty z PROW
 
STATYSTYKA
 
 dodaj do ulubionych  mapa serwisu
 galeria     księga gości
 ustaw jako startową
«Aktualności»
Uroczyste odsłonięcie pomnika „Poległym i Pomordowanym obrońcom Ojczyzny”

11 listopada 2007 r. nastąpiło uroczyste odsłonięcie pomnika „Poległym i Pomordowanym Obrońcom Ojczyzny” w miejscowości Bogate.  Uroczystość stała się okazją do patriotycznego spotkania mieszkańców i wspólnego przeżywania Święta Odzyskania Niepodległości. W tym roku mija 50 lat od osłonięcia tablicy pamięci pomordowanych żołnierzy w czasie II wojny światowej. Niestety pomnik „Poległym i Pomordowanym w czasie II wojny światowej” z 1957 r. był w złym stanie technicznym, a także ze względów ideologicznych nie był zgodny z prawdą historyczną. Zabrakło na nim  nazwisk żołnierzy NZW i ofiar Katynia. Chcąc zmienić ten stan rzeczy  Wójt Gminy Przasnysz – Pani Grażyna Wróblewska  wystąpiła z wnioskiem do Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa o dofinansowanie budowy pomnika poległych i pomordowanych żołnierzy AK i BCH oraz żołnierzy Narodowego Zjednoczenia Wojskowego i ofiar Katynia. Dzięki otrzymanym dotacjom oraz środkom budżetu Gminy wybudowano nowy pomnik – świadectwo prawdy i pamięci społeczności Gminy Przasnysz, społeczności, która nie zapomniała o bohaterach - ofiarach represji niemieckich, NKWD i UB, nie zapomniała o tych, którzy przeszli ciężkie więzienia i obozy, o tych którzy cierpieli i oddali życie dla Polski – Naszej Ojczyzny.

 

Uroczystość odsłonięcia pomnika poprzedzona została częścią artystyczną w wykonaniu  chóru szkolnego” SCHOLA” oraz uczniów Zespołu Szkół w Bogatem im. J. Piłsudskiego w parafialnym kościele pw. Świętej Anny. Uczniowie przepięknie ukazali tragizm tamtych wydarzeń i heroiczną walkę żołnierzy o wolną i niepodległą Polskę. Po części artystycznej  rozpoczęła się  uroczysta Msza Święta, którą  celebrował  ks. kanonik  Henryk Lewandowski Proboszcz Parafii Bogatego i ks. kanonik Wiesław Wiśniewski. W  Mszy Świętej wzięły udział  poczty sztandarowe: kombatantów, szkół, Jednostki Wojskowej w Przasnyszu oraz Ochotniczych Straży Pożarnych. Uroczysty charakter obchodów podkreślała obecność kompanii honorowej Wojska Polskiego i oprawa muzyczna przygotowana przez orkiestrę dętą OSP w Bogatem.

 

Uroczystość zgromadziła wielu mieszkańców i  zaproszonych gości. Kościół  wypełniony był  po brzegi. W czasie uroczystości można było dostrzec łzy wzruszenia. Spotkanie było także dużym przeżyciem dla  rodzin  ofiar. Symboliczny wymiar pamięci tych co żyją i dowód wdzięczności dla tych co poświecili się dla Ojczyzny  zawarł w swojej homilii  ks.kanonik Henryk Lewandowski.  

Wśród licznie zgromadzonych gości można było dostrzec: Senatora RP Janinę Fetlińską, Posłów na Sejm RP: Aleksandera Soplińskiego, Roberta Kołakowskiego, Radnych Województwa Mazowieckiego: Wiesławę Krawczyk i Benedykta Pszczółkowskiego. Swoją obecnością uroczość zaszczycili także: Senator prof. Adam Strzębosz- Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w latach 1990-1998, ppł Stanisław Zasada  Dowódca Jednostki Wojskowej w Przasnyszu, Przedstawiciel  Urzędu Wojewódzkiego Zbigniew Czaplicki, Prezes Związków Piłsudczyków Jan Polakowski, Koło Żołnierzy AK Przasnysz, Koło NSZ Obwód Maków Mazowiecki, przedstawiciele Koła Warszawskiego Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, Radni Rady Gminy Przasnysz oraz rodziny pomordowanych .

Uroczystego odsłonięcia pomnika dokonali: Wójt Gminy Przasnysz  i  Józef Gutowski, który na przełomie lat 80 i 90 był posłem na Sejm RP.

 

Obelisk poświęcił proboszcz parafii Bogate ks. Henryk Lewandowski.  Apel pamięci poległych i pomordowanych odczytał uczestnik VII Międzynarodowego Motocyklowego Rajdu Katyńskiego Jacek Piotrowski, Po złożeniu wieńców,  przemówienia okolicznościowe wygłosili: Senator RP Janina Fetlińska, Poseł na Sejm RP Robert Kołakowski, Radna Województwa Mazowieckiego Wiesława Krawczyk, Przedstawiciel Urzędu Wojewódzkiego Zbigniew Czaplicki  oraz  Wójt Gminy Przasnysz Grażyna Wróblewska i Dyrektor Zespołu Szkół  w Bogatem  Piotr Sekuna.

 Uroczystość zakończyła salwa honorowa oddana przez żołnierzy kompanii honorowej oraz krótka defilada kompanii i  występ orkiestry OSP z Bogatego.

 

 Pomnik  , autorstwa Wojciecha Henrykowskiego z Makowa Mazowieckiego stanął na wprost kościoła w Bogatem. Na froncie prostokątnego obelisku umieszczono napis ”W hołdzie mieszkańcom ziemi przasnyskiej, którzy oddali życie za wolną i niepodległą Polskę w latach 1939-1956”. Po bokach pomnika zostały wyryte nazwiska osób, które zginęły z rąk NKWD i UB, są to:

Kazimierz Rogoziński z Gostkowa, Ignacy Chełchowski z Bogatego,  Eugeniusz Jastrzębski - kierownik wywiadu Ośrodka nr 2 w Bogatem, Miron Morawski ur. w Wielodrożu, Stanisław Sekuna z Helenowa, Kaziemierz Gadomski z Bogatego, Wacław Gnaś z Helenowa Nowego, Wojciech Łysonik, Marian Milewski ur. w Bogatem, Ignacy Ossowski z Wielodroża, Tadeusz Chodkowski, Eugeniusz Nałęcz z Wielodroża, Bronisław Gniazdowski z Gostkowa, Józef Głodkowski z Gostkowa, Feliks Tadżak z Leszna, Stanisław Tadżak z Leszna.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

W związku z uroczystością opracowano publikację pamiątkową ze zdjęciami i życiorysami poległych i pomordowanych. Poniżej prezentowane są sylwetki tych osób:

 

Kazimierz Rogoziński syn Anny z Czaplickich i Adolfa Rogozińskiego, ur. 23 grudnia 1908 r. w Gostkowie.

 Pochodził z patriotycznej i zamożnej rodziny rolników z Gostkowa. Konie Rogozińskich słynęły na całą okolicę. Brat Antoni Rogoziński  służył w 12 Kompanii 5 p.p Legionów i zginął w końcu sierpnia 1919 r. nad Styrem.  Brat Bronisław i siostra Henryka ( późniejsza Śliwińska) współpracowali z żołnierzami NZW, (u Bronisława Rogozińskiego miał kryjówkę Edward Dobrzyński „ Orzyc”) za co byli osadzeni w ubeckich więzieniach, gdzie utracili zdrowie.

  Kazimierz Rogoziński podczas pobytu w gimnazium w Pułtusku należał do Harcerstwa Polskiego i brał czynny udział w jego pracach. Był nauczycielem na Polesiu. Uczył m.in. w szkole w Żerczycach ok/Siemiatycz. W 1934 r wymieniony w roczniku oficerskim  WP w zapasie Powiatowej Komendy Uzupełnień w Bielsku Podlaskim jako podporucznik. Był świetnym strzelcem. Zginął w Katyniu 1940 r. w polskiej Golgocie Wschodu.

 

Ignacy Chełchowski  „Oracz”, syn Franciszka i Walerii, ur. 30 stycznia 1895 r. w Bogatem. Rolnik, Żołnierz AK. Był komendantem ośrodka nr 2 w Wielodrożu z siedzibą w Bogatem. PEOWIAK (sekcja Bogate) W latach trzydziestych aktywny członek komitetu obywatelskiego ds. budowy szkoły w Bogatem. 8 maja 1942 r. aresztowany w Przasnyszu i wywieziony do więzienia w Płocku. Skazany na roboty przymusowe z których powrócił do Bogatego. Aresztowany 26.12. 1944 r. Zginął w Starych Jabłonkach pod Ostródą 21.01.1945 r.

 

Eugeniusz Jastrzębski „Sęp”  syn Romana i Rozalii z domu Tarczyńska, ur. 7 stycznia 1917 r. Żołnierz ZWZ-AK kierownik wywiadu ośrodka nr 2 w Bogatem.           Aresztowany 14.08.1942 r. i skazany przez sąd doraźny dla okręgu ciechanowskiego na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok wykonano w Mławie 17 grudnia 1942 r.

 

Miron Morawski „Mazur” syn Ignacego i Stefanii z domu Milewska, ur. 6 marca 1924 r. w Wielodrożu, pow. przasnyski. Rolnik. Żołnierz AK Ośrodka Bogate. Jako „spalony” skierowany został do oddziału partyzanckiego. Brał udział w bitwie partyzanckiej pod Szlą w dniu 17 X 1944 r. Żołnierz II drużyny. Zginął w pierwszych minutach bitwy. Pochowany w miejscu bitwy.

 

           Stanisław Sekuna syn Aleksandra i Józefy z domu Wenda, ur. 16 lutego 1895 r. w Helenowie. Rolnik z Bogatego, żołnierz POW sekcja Bogate – brał udział w rozbrojeniu posterunku Żandarmerii Niemieckiej w Dobrzankowie. Był w Legionach Piłsudskiego i brał udział w wojnie 1920 roku. W latach trzydziestych był aktywnym członkiem komitetu obywatelskiego ds. budowy szkoły w Bogatem. Członek AK.  Aresztowany 10 czerwca 1942 r. Rozstrzelany jako zakładnik na grzebowisku końskim w Przasnyszu 17.06.1942 r. Jego syn Bronisław aresztowany w 1941 r – zginął w Matchausen , a żona Antonina spędziła wojnę w obozach w Niemczech: w Ostródzie, Królewcu i fabryce amunicji w Magdeburgu.

 

Kazimierz Gadomski „Wrzos” syn Feliksa i Aleksandry Chełchowskiej, ur. 17.01.1911 r. w Bogatem. Powszechną szkołę ukończył w Bogatem, a szkołę rolniczą w Rudzie pod Przasnyszem w 1929 r. Po powrocie z wojska rozpoczął aktywną pracę w ZWZ „Wici” w gminie Karwacz. Zmobilizowany do wojska w 1939 r. brał udział w obronie północnego Mazowsza. Po upadku Modlina zabrany został do niewoli i przebywał w obozie jenieckim w Działdowie. Po zwolnieniu rozpoczął działalność konspiracyjną i w 1942 r. wstąpił do Batalionów Chłopskich i sprawował funkcję komendanta BCH w Gminie Karwacz, a od 1943 r. funkcję szefa oddziałów specjalnych. Aresztowany 17 listopada 1944 r. przez gestapo. Przebywał w więzieniu w Działdowie. Zginął 21 stycznia 1945 r. w Starych Jabłonkach.

 

Wacław Gnaś „Socha” syn Franciszka ur. 28.10.1904 r. w Helenowie Nowym. Prezes Zarządu Stronnictwa Ludowego – rolnik z Helenowa Nowego znany działacz ruchu ludowego w przasnyskiem. Szef finansowo – gospodarczy Batalionów Chłopskich. Szef łączności i kolportażu. Więzień Działdowa i Oświęcimia. Spalony w krematorium 12.01.1944 r. w Oświęcimiu.

 

Wojciech Łysonik „Jabłoń”  syn Jana i Rozalii z domu Pietras, ur. 15.04.1904 r. w Braciejowicach (woj. lubelskie). Służbę wojskową odbył w latach 1918 – 1921 w 7 Pułku Ułanów w Suwałkach i uzyskał stopień wachmistrza. W 1922 r. wstąpił do PSL Wyzwolenie. W 1926 r. przeszedł do Stronnictwa Chłopskiego. W latach 1922 – 1927 pracował społecznie w ochotniczej straży pożarnej i innych organizacjach. W 1924 r. ożenił się z Franciszką Konior. W 1927 r. wyjechał z rodziną do Gadomca w pow. Przasnyskim, gdzie z parcelacji nabył 5 ha ziemi. W latach 1929 – 1932 przebywał w celach zarobkowych we Francji. Gdy powrócił do Polski pobudował dom i zabudowania gospodarcze. Uczestniczył od tego czasu w pracach Stronnictwa Ludowego, a w 1934 r. wszedł w skład Zarządu Powiatowego SL. We wrześniu 1939 r. walczył pod Działdowem, Modlinem i Warszawą. Został wzięty do niewoli i wywieziony na teren Bawarii. W maju 1924 r. udało mu się powrócić do domu. Natychmiast zgłosił się do BCH, gdzie pod pseudonimem „Jabłoń” pełnił funkcję komendanta na gminę Karwacz, a w połowie 1943 r. powierzono mu funkcję komendanta BCH na obwód przasnyski. Jego dom w Godomcu służył za kwaterę Komendy BCH Obwodu Przasnyskiego. 17 listopada 1944 r. aresztowało go gestapo i osadziło w więzieniu w Przasnyszu. Torturowany bestialsko, nikogo nie zdradził. Rozwścieczeni jego milczeniem gestapowcy zamordowali go w czasie kolejnego przesłuchania 12 grudnia 1944 r., po czym nocą wywieźli jego ciało do lasu i zakopali w nieznanym miejscu. W. Łysonik osierocił żonę i troje dzieci.

 

Marian Milewski „Wiśnia” syn Karola i Julianny z Rakowskich, ur. 2 sierpnia 1907 r. w Bogatem. W 1927 r. ukończył szkołę rolniczą w Rudzie  pow. przasnyski, a w 1928 r wstąpił do ZMW „Wici”, a w 1931 r. do SL, gdzie był członkiem (1935 – 39) i sekretarzem zarządu Powiatowego w Przasnyszu. W początkowym okresie okupacji należał do „Racławic” i ZWZ, potem przeszedł do „Rocha” stał się jego propagatorem, a także organizatorem Batalionów Chłopskich. Aresztowany pod koniec listopada 1944 r., przebywał w więzieniu w Przasnyszu i Działdowie, gdzie był poddany okrutnym torturom. Zakatowany kilka dni przed wyzwoleniem.

 

Ignacy Ossowski „Mur” syn Karola i Józefa z domu Kołakowskiej, ur. 29 czerwca 1910 r. w Wielodrożu. Ukończył szkołę podoficerską. Służbę wojskową odbywał w I P.A.C, gdzie uzyskał stopień plutonowego. W 1932 r. rozpoczął studia w Szkole Wawelberga, którą po roku opuścił na skutek ciężkich warunków materialnych. Po powrocie do Wielodroża wstąpił do ZMW „Siew”, a następnie przeszedł do ZMW „Wici” i SL. Brał udział w kampanii wrześniowej w 1939 r. Wzięty do niewoli uciekł podczas transportu. Brał udział w konspiracji, kolejno w „Racławicach”, ZWZi Batalionach Chłopskich od 1942 r. jako komendant obwodu przasnyskiego BCH, a od 1943 r. jako inspektor BCH na powiat przasnyski, makowski i pułtuski. Aresztowany w końcu listopada 1944 r. przez gestapo, osadzony w więzieniu w Przasnyszu, a następnie w Działdowie. Zamordowany w Starych Jabłonkach w styczniu 1945 r.

 

Tadeusz Chodkowski „Kartacz” syn Jana i Leokadii z domu Niesiobędzka, ur. 10 stycznia 1921 r.  w Wielodrożu. Żołnierz AK oddziału „Łowcy”, który powstał w czerwcu 1944 r. Tworzyli go ludzie „spaleni” przebywający w leśniczówce Uścianek. Oddział ten operował na terenie powiatu przasnyskiego. Uczestniczył w akcji odbicia broni na Prusach Wschodnich w lipcu 1944 r. z oddziałem „Raban” – Henryka Kierzkowskiego. Po wyzwoleniu należał do ROAK. Zginął pod Lipą w sierpniu 1945 r. Pochowany na cmentarzu w Jednorożcu.

 

Eugeniusz Nałęcz „ syn Mariana i Marianny z domu Kołakowska, ur. 12 września 1924 r. w Wielodrożu. Żołnierz Armii Krajowej. Był w oddziale Kazimierza Artyfikiewicza „Trzynastka”. Zginął w walce z oddziałami PWBP w bitwie w miejscowości Lipa w sierpniu 1945 r. Pochowany na cmentarzu w Jednorożcu.

 

Bronisław Gniazdowski „Mazur” syn Jana i Stanisławy z domu Kamieńska, ur. 23 stycznia 1924 r. w Gostkowie. Żołnierz NSW oddział „Roja”. Zginął razem z dowódcą Mieczysławem Dziemieszkiewiczem w Szyszkach 13 kwietnia 1951 r. w walce z 264 osobową grupą operacyjną KBW.

 

Józef Głodkowski „Zapora” syn Walentego i Władysławy z domu Niewiadomska, ur. 4 stycznia 1929 r. w Gostkowie. Żołnierz NSW oddziału Stanisława Kakowskiego z Dzielina ps. „Kazimierczak”. Zginął w Kadzielni k/ Pawłowa Kościelnego 14.10.1951 r.

 

Wincenty Morawski „Rota” syn Feliksa i Janiny z domu Opalach, ur. 22 stycznia 1931 r. w Gostkowie. Żołnierz NSW w oddziale „Roja” – Mieczysława Dziemieszkiewicza. Stał na czele sekcji „Propagandy i Informacji”. Wyrok śmierci wydał Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie w październiku 1950 r.. Wyrok był wykonany w niewiadomym czasie, miejsce pochówku nieznane.

 

Kazimierz Niedziałkowski „Huragan” syn Feliksa i Antoniny z domu Rzewnicka, ur. 2 lipca 1925 r. w Gostkowie. Żołnierz NZW, należał do oddziału Ildefonsa Żbikowskiego „Tygrys” z Bartołd. Zginął 25.02.1950 r. w Osyskach k/ Długołęki (gm. Opinogóra) w zabudowaniach Kołakowskich.  Kołakowski dostał wyrok śmierci za ukrywanie partyzantów.

 

Feliks Tadżak „Wolf”, „Wilk” syn Wincentego i Genowefy, ur. 1922 r.  w Lesznie. Mieszkał w Gostkowie. Żołnierz oddziału Edwarda Dobrzyńskiego- ps. „Żubr” „Orzyc”.  Był zastępcą dowódcy oddziału. Zginął w Gostkowie podczas obławy zorganizowanej przez grupę operacyjną trzech batalionów I Brygady KBW i jednego z 9 pułku KBW o łącznej sile 984 ludzi, w gospodarstwie Aleksandra Sosnowskiego dnia 2 marca 1949 r. (Zginęło wtedy 7 żołnierzy „Orzyca”) Miejsce pochówku Feliksa Tadżaka nieznane.

 

Stanisław Tadżak „Wolf”, „Wilk” syn Wincentego i Genowefy ur. 1925 r.  w Lesznie. Zamieszkały w Gostkowie, gdzie rodzice posiadali niewielkie gospodarstwo. Stanisław został powołany do wojska i znalazł się w korpusie bezpieczeństwa wew. Tak się złożyło, że w tym samym czasie jego brat Feliks należący do Narodowego Zjednoczenia Wojskowego działał w oddziale partyzanckim w okolicach wsi Gostkowo, a Stanisław znajdował się w oddziale KBW, który operował na tym terenie. Stanisław Tadżak modlił się o to, aby nie natrafić na brata Feliksa, który okresowo ukrywał się w piwnicy domu rodzinnego. Po powrocie z wojska wstąpił na przełomie 1949/50 roku do Narodowego Zjednoczenia Wojskowego i przyjął po swym zamordowanym bracie Feliksie pseudonim „Wilk”. Był żołnierzem oddziału „Roja” – Mieczysława Dziemieszkiewicza. Zginął w zasadzce zorganizowanej przez UB w gospodarstwie Burkackich w Szyszkach we wrześniu 1951 r.

 

Po uroczystości odsłonięcia pomnika kwiaty złożono także pod Kopcem Kościuszki w Bogatem w 90 rocznice jego usypania i ufundowania tablicy pamiątkowej przez mieszkańców oraz działaczy Polskiej Organizacji Wojskowej, sekcja Bogate.

 

 

 

 

« powrót

 
&